معیارهای جدید برای حذف یارانه نقدی

یارانه نقدی نوعی کمک مالی است که دولت به‌صورت مستقیم به حساب افراد واریز می‌کند. این یارانه معمولاً برای حمایت از اقشار کم‌درآمد و کاهش فشار اقتصادی بر خانوارها پرداخت می‌شود. در ایران، یارانه نقدی بخشی از سیاست‌های اقتصادی دولت برای توزیع عادلانه‌تر منابع و کاهش شکاف طبقاتی است. همچنین، برخی افراد بر اساس معیارهای اقتصادی از لیست دریافت‌کنندگان یارانه حذف می‌شوند.

در حالی‌که بسیاری از خانواده‌های کم‌درآمد همچنان منتظر افزایش حمایت‌های معیشتی هستند، حذف یارانه پردرآمد‌ها این روز‌ها با سرعتی بی‌سابقه در حال اجراست. دولت با تاکید بر عدالت اجتماعی و تخصیص بهینه منابع، تصمیم گرفته است که یارانه دهک‌های بالای درآمدی را به نفع اقشار ضعیف حذف کند. اما سؤال اصلی این است که چه کسانی از فهرست یارانه‌بگیران حذف شده‌اند؟ و برای بازگشت یارانه چه باید کرد؟ اگر شما هم به دنبال جزئیات این تصمیم مهم اقتصادی هستید، در ادامه با بررسی دقیق تغییرات دهک‌بندی یارانه‌ها همراه باشید.

طبق آمار رسمی، تنها از ابتدای سال جاری تاکنون ۷۵۰ هزار نفر از لیست یارانه‌بگیران حذف شده‌اند. این افراد عمدتاً از میان دهک‌های هشتم، نهم و دهم جامعه بوده‌اند؛ دهک‌هایی که بر اساس شاخص‌های اقتصادی، در طبقه پردرآمد قرار می‌گیرند. حذف یارانه خانواده‌های پردرآمد اکنون یکی از اقدامات مهم دولت در راستای تحقق عدالت اجتماعی و اجرای قانون بودجه ۱۴۰۴ است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشور، در بازدید اخیر خود از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صراحتاً اعلام کرد که حذف یارانه سه دهک بالا، یک وظیفه قانونی است و کمبود داده‌های دقیق نمی‌تواند بهانه‌ای برای عدم اجرای این تکلیف باشد.

طبق قانون بودجه امسال، دولت مکلف شده است که یارانه نقدی خانواده‌های پردرآمد را حذف کند. این اقدام قرار است منابع هدفمندی یارانه‌ها را که عمدتاً از محل فروش فرآورده‌های نفتی و میعانات گازی تأمین می‌شود، به سمت دهک‌های کم‌درآمد سوق دهد.

در جدیدترین مرحله از اصلاحات هوشمند دهک‌بندی، سامانه‌ای به آدرس sl.hadafmandi.gov.ir راه‌اندازی شده تا فرزندان شاغل بالای ۱۸ سال از سرپرستی خانوار‌ها جدا شوند و تصویر دقیق‌تری از درآمد خانوار‌ها ترسیم گردد و دولت بتواند بادقت بیشتری به حذف یارانه پردرآمد‌ها بپردازد. به گفته سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، این یکی از مهم‌ترین تغییرات در ساختار دهک‌بندی بوده که به شفاف‌سازی بیشتر کمک می‌کند.

بر اساس اطلاعات رسمی، اکنون حدود ۸۰ درصد جمعیت کشور یارانه نقدی دریافت می‌کنند که از میان آنها، حدود ۱۱ میلیون نفر در دهک‌های غیرنیازمند قرار دارند. به همین دلیل، حذف این گروه می‌تواند منابعی قابل توجه را برای افزایش حمایت از دهک‌های پایین‌تر آزاد کند. در آیین‌نامه جدیدی که هنوز جزئیات آن به طور کامل منتشر نشده، ملاک‌هایی مانند مالکیت خودرو، داشتن خانه، سفر‌های خارجی و تراکنش‌های بانکی برای تعیین دهک درآمدی خانوار لحاظ شده‌اند. این اطلاعات باید از طریق سامانه‌های به‌روز و به‌هم‌پیوسته بررسی شوند تا روند آزمون وسع سریع‌تر و دقیق‌تر انجام شود.

با افزایش هزینه‌های دولت برای پرداخت ماهانه ۲۶ هزار میلیارد تومان یارانه نقدی، حذف سه دهک بالای درآمدی نه‌تنها ضرورتی اقتصادی است بلکه گامی در جهت اجرای عدالت اجتماعی و هدفمندی واقعی یارانه‌ها محسوب می‌شود. اما مسیر این اصلاحات بدون چالش نیست؛ از جمله چالش‌های اصلی، اطلاعات ناقص و اعتراضات مردمی به حذف یارانه‌هاست. اگر شما نیز جزو افرادی هستید که یارانه‌تان قطع شده یا در لیست حذف قرار دارید، لازم است از طریق سامانه رسمی اطلاعات مالی خود را اعلام و پیگیری لازم را انجام دهید.

افراد ممکن است یارانه خود را به دلایل مختلف از دست بدهند. یکی از مهم‌ترین دلایل، بررسی مجموع دارایی‌ها و درآمد خانوار است. اگر یکی از اعضای خانواده دارای دارایی زیاد، تراکنش‌های مالی سنگین یا خودروی خارجی باشد، دهک اقتصادی کل خانواده ارتقا یافته و در نتیجه، یارانه آن‌ها قطع می‌شود. همچنین، فرزندان پردرآمد می‌توانند باعث حذف یارانه والدین شوند، زیرا سیستم به‌صورت خودکار کل خانواده را در دهک بالاتر طبقه‌بندی می‌کند.