تضعیف اعتماد خلیج فارس به آمریکا پس از سیاست‌های ترامپ

پایگاه تحلیلی «نشنال اینترست» در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد که عملکرد دونالد ترامپ در سیاست خاورمیانه، به ویژه حمایت از حملات اسرائیل علیه ایران و ناتوانی در مهار حمله بنیامین نتانیاهو به قطر، باعث کاهش اعتماد کشورهای حوزه خلیج فارس به ایالات متحده شده است. در پی این تحولات، کشور‌های عربی منطقه به دنبال ایجاد روابط متوازن و چندجانبه با قدرت‌های دیگر برای تضمین امنیت خود هستند.

بازنگری کشورهای خلیج فارس در روابط با آمریکا

حمله اخیر اسرائیل به قطر و واکنش ترامپ، نشان داد که واشنگتن دیگر نمی‌تواند به عنوان ضامن امنیتی مطمئن برای متحدان عرب منطقه عمل کند. این اقدام علاوه بر آسیب به اعتبار رئیس‌جمهور آمریکا، تردیدها درباره توانایی ایالات متحده در محافظت از منافع ملی و اقتصادی کشور‌های عربی را افزایش داد.

نقش عربستان در تغییر استراتژی منطقه‌ای

نشنال اینترست تاکید دارد که عربستان سعودی یکی از بازیگران اصلی منطقه است که در دهه‌های گذشته تلاش کرده روابط خود با واشنگتن را از طریق توافقات امنیتی و همکاری‌های اقتصادی و هسته‌ای مستحکم کند. هدف ریاض تطبیق سیاست خارجی با «چشم‌انداز ۲۰۳۰» و حفظ آمریکا به عنوان شریک امنیتی اصلی بود. با این حال، مداخلات مستقیم ترامپ در مناقشات خرداد و تیرماه بین تهران و تل‌آویو و همچنین حمله اسرائیل به قطر، باعث شد ریاض اعتماد خود به ایالات متحده را مجدداً ارزیابی کرده و خطرات وابستگی بیش از حد را بازنگری کند.

تغییر نگاه عرب‌ها نسبت به سیاست آمریکا

کارشناسان این پایگاه معتقدند که تغییر رویکردهای پی‌درپی آمریکا در سیاست منطقه‌ای باعث نگرانی کشور‌های عربی شده است. از نگاه سعودی‌ها، واشنگتن در حال تمرکز بر مناطق دیگر، مانند شرق آسیا، است و تعهدات بلندمدت در خلیج فارس کمتر قابل اتکا شده است. بنابراین عربستان به دنبال تضمین‌های ملموس و الزام‌آور است که با تغییر دولت آمریکا دچار تغییر نشود.

راهبرد استقلال و تنوع روابط عربستان

سیاست خارجی عربستان بر کاهش تنش با همسایگان و کاهش وابستگی به آمریکا تمرکز دارد. در همین راستا، ریاض در سال ۲۰۲۳ با میانجیگری چین، توافقی با ایران امضا کرد و روابط راهبردی خود با چین و روسیه را گسترش داد. علاوه بر این، اقدامات متنوع اقتصادی و انرژی، به عربستان امکان می‌دهد استقلال بیشتری در تصمیم‌گیری‌های منطقه‌ای داشته باشد.

بازگشت ترامپ و چالش‌های جدید

بازگشت ترامپ به قدرت در سال ۲۰۲۵ در ابتدا با استقبال کشور‌های خلیج فارس روبه‌رو شد، اما حمایت او از حملات اسرائیل و دستور حملات مستقیم علیه تاسیسات غنی‌سازی ایران، اعتماد منطقه را کاهش داد. ناتوانی او در کنترل نتانیاهو بر حمله به قطر نیز اعتبار آمریکا در منطقه را به شدت تضعیف کرد.

پیام نهایی برای خلیج فارس

این رویدادها نگرانی‌های دیرینه عربستان و دیگر کشور‌های حوزه خلیج فارس را تأیید کرده است؛ ایالات متحده دیگر ضامن امنیتی مطمئن نیست و اقدامات آن می‌تواند امنیت ملی و منافع اقتصادی این کشور‌ها را به خطر بیندازد. در نتیجه، عربستان با اتخاذ سیاست موازنه و تنوع روابط با چین، روسیه و قدرت‌های نوظهور مانند هند و ترکیه، مسیر مستقلی برای آینده خود در منطقه انتخاب کرده است. پیام ریاض روشن است: آمریکا هنوز خواستنی است، اما نه به هر قیمتی.