استراتژی نوین بانک مرکزی برای مدیریت و ثبات‌آفرینی در بازار ارز کشور

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به‌منظور مهار نوسانات اخیر و تقویت ثبات در بازار ارز کشور، مجموعه‌ای از تصمیمات عملیاتی جدید را تدوین و اجرای آن‌ها را در دستور کار قرار داده است. این اقدامات، که با هدف مدیریت کارآمد تخصیص ارز و افزایش عمق بازار مبادلات ارزی صورت می‌گیرد، توسط سخنگوی این نهاد پولی اعلام شد. رویکرد جدید بر تأمین به‌موقع و هدفمند ارز برای فعالیت‌های مولد و همچنین مقابله با جریان‌های سوداگرانه متمرکز است.

محورهای کلیدی بسته جدید ارزی و اصلاحات ساختاری

تصمیمات اخیر بانک مرکزی، که حاصل هم‌اندیشی ارکان مختلف در شامگاه شنبه است و اجرای آن از روز جاری آغاز می‌شود، شامل شش بند اصلی با تمرکز بر شفاف‌سازی، تسریع در فرآیندها و جذب سرمایه‌های ارزی است.

اصلاح نظام تخصیص و تأمین ارز

• بازآرایی اولویت‌ها: یک بازنگری جامع در ساختار بودجه‌بندی ارزی کشور صورت گرفته است. بر اساس این اصلاحات، تخصیص و تأمین ارز با محوریت و اولویت بنگاه‌های اقتصادی ارزآور انجام خواهد شد تا زنجیره تولید و صادرات کشور تقویت شود.

• کوتاه‌سازی زمان تخصیص: تلاش مؤکدی برای کاهش فاصله زمانی بین مراحل “تخصیص” و “تأمین” ارز در مرکز مبادله ایران در جریان است. این اقدام به‌ویژه برای تسریع تأمین به‌روز ارز برای تخصیص‌های معتبر در تالار دوم این مرکز ضروری است.

• تمرکز بر نیازهای خرد: در راستای تسهیل دسترسی متقاضیان حقیقی و حقوقی کوچک، تأمین به‌موقع ارز برای متقاضیان خرد که حجم تقاضای آن‌ها زیر ۵۰ هزار دلار است، در اولویت قرار گرفته است.

تقویت ابزارهای مالی ارزی و عمق‌بخشی به بازار

• گسترش پیش‌فروش ارزی: مکانیسم پیش‌فروش ارز به شرکت‌هایی که تعهدات ارزی خود را به‌موقع ایفا کرده‌اند، توسعه داده خواهد شد. این سیاست به‌عنوان یک ابزار تشویقی برای صادرکنندگان متعهد عمل می‌کند.

• نوآوری در تأمین مالی: برای تأمین مالی ارزی پروژه‌ها و جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی، انتشار متنوع صکوک ارزی در دستور کار قرار دارد. این اوراق شامل اوراق مرابحه ارزی، صندوق پروژه ارزی و صندوق درآمد ارزی خواهد بود. همچنین، امکان پیش‌فروش ارز برای سرمایه‌گذاران در تالار دوم مرکز مبادله فراهم می‌شود.

تقویت نظارت و مقابله با اخلال

• اقدامات نظارتی انضباطی: بانک مرکزی با تشدید نظارت انضباطی خود، در برابر گردش‌های مالی کلان که با هدف سوداگری و اخلال در بازارهای ارز و طلا انجام می‌شوند، قاطعانه موضع‌گیری خواهد کرد. این تدابیر با هدف ایجاد محیطی امن و شفاف برای مبادلات رسمی و جلوگیری از نوسانات مصنوعی صورت می‌گیرد.

• تعمیق بازار توافقی: هم‌زمان با تأمین مؤثر ارز در تالار اول، تقویت عمق بازار و تسریع فرآیند تأمین ارز در بازار توافقی تالار دوم مرکز مبادله ایران نیز به‌عنوان یک راهبرد اساسی برای کاهش شکاف قیمتی و افزایش نقدشوندگی در نظر گرفته شده است.