تحول در نظام پرداخت یارانه‌ها؛ آغاز اجرای طرح گسترده کالابرگ الکترونیک

دولت با تغییر در استراتژی‌های حمایتی خود، مرحله جدیدی از توزیع یارانه‌ها را تحت عنوان کالابرگ الکترونیک آغاز کرد. این اقدام که با هدف مستقیم‌سازی یارانه‌های بخش تولید و واردات به سمت مصرف‌کننده نهایی طراحی شده، از هفته جاری وارد فاز عملیاتی می‌شود. بر اساس رویکرد جدید، منابع ارزی که پیش از این برای تأمین کالاهای اساسی به حلقه‌های اولیه زنجیره تولید اختصاص می‌یافت، اکنون به‌صورت اعتبار خرید در اختیار خانوارها قرار می‌گیرد.

جزئیات واریز اعتبار چهار میلیون تومانی به حساب مشمولان

طبق اعلام مقامات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، فرآیند شارژ اعتبار برای دهک‌های واجد شرایط آغاز شده است. در گام نخست این طرح، اعتباری معادل چهار میلیون تومان به ازای هر فرد در حساب سرپرستان خانوار تخصیص یافته است. این مبلغ در واقع پیش‌پرداخت اعتبار چهار ماه آینده است که بر پایه سهمیه ماهانه یک میلیون تومان برای هر نفر محاسبه شده است.

این اعتبار از امشب برای اکثریت جامعه هدف در دسترس قرار گرفته و پیش‌بینی می‌شود تا پایان وقت مقرر، فرآیند واریز برای تمامی مشمولان نهایی شود. هدف از این تخصیص یک‌جا، ایجاد اطمینان خاطر در مصرف‌کنندگان برای تأمین مایحتاج ضروری در ماه‌های پیش رو است.

سازوکار خرید و شبکه توزیع کالاهای اساسی

مشمولان این طرح می‌توانند از هفته آینده با مراجعه به مراکز خرید منتخب، نسبت به تهیه کالاهای اساسی اقدام کنند. شبکه توزیع این طرح گسترگی قابل توجهی داشته و بیش از ۲۶۰ هزار واحد صنفی، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و واحدهای سیار را در سراسر کشور شامل می‌شود. همکاری با اتاق اصناف ایران موجب شده تا دسترسی شهروندان حتی در نقاط دورافتاده نیز تسهیل شود.

در این سیستم، خریداران بدون نیاز به پرداخت وجه نقد و تنها با استفاده از اعتبار تخصیص یافته در کارت‌های بانکی خود، اقلام تعریف شده در سبد کالا را دریافت می‌کنند. این روش علاوه بر حذف واسطه‌های غیرضروری، تضمین می‌کند که منابع دولتی دقیقاً صرف تأمین امنیت غذایی خانوارها شود.

پوشش حداکثری جمعیت و پویایی مبالغ یارانه

یکی از ویژگی‌های برجسته این سیاست رفاهی، شمولیت بالای آن است. بر اساس آمارهای موجود، حدود ۸۰ میلیون نفر از جمعیت کشور مشمول دریافت این کالابرگ‌ها هستند. در واقع تمامی افرادی که تا پایان سال ۱۴۰۳ در فهرست دریافت‌کنندگان یارانه نقدی بوده‌اند، در این طرح جدید نیز حضور دارند. تنها گروهی که از این چرخه حمایتی مستثنی شده‌اند، دهک دهم درآمدی و گروه‌های با درآمد بسیار بالا هستند تا عدالت توزیعی رعایت شود.

ساختار این یارانه به‌گونه‌ای طراحی شده که در برابر نوسانات اقتصادی مقاوم باشد. برخلاف یارانه‌های نقدی ثابت که با تورم دچار کاهش ارزش می‌شدند، مبلغ اعتبار کالابرگ تابع قیمت کالاهای اساسی و نرخ ارز توافقی است. به این معنا که در صورت افزایش قیمت اقلام موجود در سبد کالا، میزان اعتبار تخصیصی نیز به‌طور متناسب افزایش می‌یابد تا قدرت خرید مردم در سطح استانداردهای تعیین‌شده حفظ شود.