دارو در مسیر گرانی بیسابقه؛ افزایش تا ۳۰۰ درصدی قیمتها
افزایش بیسابقه هزینه دارو در بازار ایران، زنگ هشدار تازهای برای نظام سلامت کشور به صدا درآورده است. گزارشهای رسمی از سوی انجمن داروسازان نشان میدهد مجموعهای از عوامل همزمان، از فشار تحریمهای خارجی گرفته تا اختلال در سیاستهای ارزی و ضعف عملکرد بیمهها، موجب کمبود گسترده برخی اقلام دارویی و جهش شدید قیمتها شده […]
افزایش بیسابقه هزینه دارو در بازار ایران، زنگ هشدار تازهای برای نظام سلامت کشور به صدا درآورده است. گزارشهای رسمی از سوی انجمن داروسازان نشان میدهد مجموعهای از عوامل همزمان، از فشار تحریمهای خارجی گرفته تا اختلال در سیاستهای ارزی و ضعف عملکرد بیمهها، موجب کمبود گسترده برخی اقلام دارویی و جهش شدید قیمتها شده است؛ وضعیتی که دامنه اثر آن دیگر محدود به بیماران خاص نیست و بیماران با بیماریهای شایع را نیز درگیر کرده است.
اختلال ارزی و تأثیر مستقیم بر تولید دارو
بررسیها حاکی از آن است که تأخیر در تخصیص ارز، یکی از مهمترین گلوگاههای زنجیره تأمین دارو محسوب میشود. به گفته احمدی، عضو هیأت علمی انجمن داروسازان ایران، فرآیند تأمین مواد اولیه دارویی زمانبر است و از مرحله سفارش تا ورود به کشور حداقل شش ماه طول میکشد. در چنین شرایطی، هرگونه وقفه در تخصیص ارز، تولیدکننده را از واردات بهموقع مواد اولیه بازمیدارد و این مسئله در کنار محدودیتهای ناشی از تحریمها، عملاً توان برنامهریزی و تولید مستمر را از صنعت دارو سلب میکند. پیامد مستقیم این روند، افزایش قیمت و کاهش دسترسی بیماران به دارو در بازار است.
جهش ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی قیمت برخی داروها
افزایش نرخ ارز، تأثیر مستقیمی بر هزینه تمامشده تولید دارو گذاشته است. به گفته این عضو انجمن داروسازان، برخی داروها طی ماههای اخیر با افزایش قیمت ۲۰۰ تا حتی ۳۰۰ درصدی مواجه شدهاند؛ روندی که از قبل نیز قابل پیشبینی بود. او هشدار میدهد در صورت حذف کامل ارز ترجیحی دارو، فشار قیمتی بهمراتب سنگینتر خواهد شد. در این میان، نقش سازمانهای بیمهگر بهعنوان عامل تعدیلکننده هزینهها بسیار کمرنگ بوده و ناکارآمدی آنها باعث شده سهم پرداختی بیماران در برخی موارد به بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد برسد؛ رقمی که میتواند سلامت بیماران را بهطور جدی تهدید کند.
کمبود ۱۵۰ تا ۲۰۰ قلم دارو در کشور
سخنگوی انجمن داروسازان ایران اعلام کرده است که در حال حاضر بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ قلم دارو با کسری مواجه هستند. اگرچه این کمبودها هنوز به بحران سراسری منجر نشده، اما تداوم شرایط فعلی میتواند دامنه آن را گسترش دهد. هرچند کمبود دارو پدیدهای جهانی است، اما ترکیب تحریم، مشکلات ارزی و ضعف پوشش بیمهای، شرایط ایران را پیچیدهتر و حساستر کرده است.
تجویز داروی جایگزین؛ راهحل ناگزیر
در مواجهه با نبود برخی داروها، داروخانهها ناچار به پیشنهاد داروهای جایگزین یا برندهای دیگر هستند؛ موضوعی که برای بسیاری از بیماران ابهامبرانگیز است. احمدی تأکید میکند در شرایط کمبود، رها کردن بیمار بدون دارو گزینهای قابل قبول نیست. با این حال، از نظر اثربخشی و ایمنی، بهتر است مصرفکنندگان در صورت امکان با پزشک معالج یا پزشک داروساز مشورت کنند تا جایگزینی دارو با کمترین ریسک انجام شود.
وضعیت نگرانکننده داروهای حیاتی
داروهای حیاتی مورد استفاده بیماران خاص، بیش از سایر اقلام دارویی در معرض آسیب قرار دارند. به گفته احمدی، وابستگی بالای این داروها به واردات، در کنار تشدید تحریمها و محدودیت شدید منابع ارزی، تأمین آنها را با مشکلات مضاعف روبهرو کرده و شرایطی بغرنجتر را رقم زده است.
خرید ناقص دارو و افزایش هزینه درمان
یکی از پیامدهای مستقیم ضعف پوشش بیمهای، کاهش توان خرید بیماران است. در چنین شرایطی، برخی بیماران ناچار میشوند داروی تجویزشده برای یک دوره کامل درمان را بهصورت ناقص و تدریجی تهیه کنند. این موضوع نهتنها اثربخشی درمان را کاهش میدهد، بلکه در بلندمدت منجر به افزایش هزینههای درمان و آسیب جدی به سلامت عمومی میشود. از نگاه کارشناسان، سازمانهای بیمهگر باید همگام با سایر اجزای نظام سلامت، اختلاف ناشی از نوسانات ارزی را پوشش دهند تا فشار مالی از دوش بیماران برداشته شود.
مطالبات داروخانهها؛ حلقه فراموششده زنجیره تأمین
پرداخت نشدن بهموقع مطالبات داروخانهها نیز یکی دیگر از چالشهای ساختاری این حوزه است. احمدی با اشاره به اینکه در برخی موارد ارز وجود دارد اما نقدینگی لازم برای خرید آن در دسترس نیست، تأکید میکند تسویه بهموقع بدهی داروخانهها میتواند از اختلال در زنجیره تأمین جلوگیری کرده و ثبات بیشتری به بازار دارو بازگرداند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید