ضوابط جدید مالیاتی برای املاک لوکس در بودجه ۱۴۰۴: جزئیات و معافیت‌ها

مقررات مالیاتی جدیدی در قالب قانون بودجه سال ۱۴۰۴ برای شناسایی و اخذ مالیات از املاک گران‌قیمت به تصویب رسیده است. هدف از این مصوبه، شفاف‌سازی و افزایش درآمدهای دولت از بخش املاک و مستغلات با ارزش بالا است. بر اساس مفاد بند «ح» تبصره (۱) قانون مذکور، از ابتدای سال ۱۴۰۴، مالکان برخی زمین‌ها و واحدهای مسکونی با معیارهای تعیین‌شده، ملزم به پرداخت مالیات سالانه خواهند بود.

تعیین حد نصاب و نرخ مالیات بر املاک لوکس

این قانون دو گروه از املاک را هدف قرار داده و برای هر یک سقف‌های متفاوتی تعریف کرده است:

1. زمین‌های با کاربری مسکونی، اداری و تجاری:
   • زمین‌های دارای کاربری مسکونی (اعم از دارای اعیانی یا فاقد آن) و همچنین زمین‌های فاقد اعیانی دارای کاربری اداری و تجاری که ارزش روز آن‌ها (بر اساس آخرین ارزش معاملاتی ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم) بیش از ۳۰۰ میلیارد ریال (۳۰ میلیارد تومان) باشد.
2. واحدهای مسکونی:
   • واحدهای مسکونی که ارزش روز آن‌ها بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال (۵۰ میلیارد تومان) باشد.

نرخ و نحوه محاسبه مالیات: املاک مشمول، تنها نسبت به مازاد بر حد نصاب تعیین‌شده، به نرخ دو در هزار (۰.۰۰۲) مشمول مالیات سالانه خواهند شد.

زمان پرداخت و مسئولیت مالکان

مسئولیت پرداخت این مالیات بر عهده شخصی است که در ابتدای سال ۱۴۰۴ مالک ملک محسوب می‌شود. مهلت تعیین شده برای تسویه این بدهی مالیاتی، تا پایان بهمن‌ماه ۱۴۰۴ اعلام شده است.

الزام سازمان‌ها و اشخاص:

• سازمان امور مالیاتی برای اجرای این قانون، مکلف است اطلاعات املاک را به صورت برخط (آنلاین) از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور دریافت کند.
• تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی موظف‌اند مالیات مربوط به املاک تحت تملک خود و همچنین املاک فرزندان زیر ۱۸ سال یا محجور تحت تکفل خود را در مهلت مقرر پرداخت کنند.
• نقل‌وانتقال املاک: ثبت هرگونه انتقال، اجاره یا واگذاری املاک مشمول مالیات، ممنوع است مگر پس از تسویه کامل بدهی مالیاتی مربوطه. در صورت تخلف در پرداخت، متخلفان مسئولیت تضامنی در قبال بدهی خواهند داشت.

موارد معافیت و جریمه ویژه

قانون بودجه ۱۴۰۴ برای حفظ حقوق برخی اقشار و همچنین برخورد با تخلفات ساختمانی، تمهیداتی را در نظر گرفته است:

• واحدهای مسکونی در حال ساخت: این واحدها تا زمان تکمیل و اخذ پایان کار، از پرداخت مالیات بر املاک گران‌قیمت معاف هستند.
• تک‌ملکی‌ها با سابقه نگهداری: افرادی که تنها یک واحد مسکونی در تملک دارند و مالکیت خود را به مدت ده سال گذشته بدون وقفه حفظ کرده‌اند، تا دو برابر سقف تعیین‌شده (یعنی تا ۱۰۰۰ میلیارد ریال) از این مالیات معاف خواهند بود.
• واحدهای مسکونی غیرمجاز: این املاک تا زمانی که پروانه ساخت دریافت نکرده یا حکم کمیسیون‌های مواد (۹۹) و (۱۰۰) قانون شهرداری را اجرا نکرده باشند، مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات واحدهای مجاز خواهند شد. لازم به ذکر است که پرداخت این جریمه، برای مالکان هیچ‌گونه حق مکتسبه‌ای ایجاد نخواهد کرد.

اعتراض و قطعی بودن مالیات

مالیات وضع‌شده در اجرای این بند قطعی تلقی می‌شود. با این حال، حق اعتراض و بررسی شکایت اشخاص، مطابق با مقررات قانون مالیات‌های مستقیم و همچنین حق دادخواهی در مراجع قضایی برای مالکان محفوظ خواهد بود.