اتصال منظم بنادر ایران و قزاقستان در خزر؛ مسیر تازه توسعه تجارت و ترانزیت منطقه‌ای

ایران و قزاقستان در راستای گسترش همکاری‌های حمل‌ونقلی و بندری، بر راه‌اندازی خطوط منظم کشتیرانی میان بنادر شمالی ایران و بنادر اکتائو و کوریک به توافق رسیدند؛ اقدامی که می‌تواند نقش کریدورهای ترانزیتی دو کشور را در منطقه تقویت کند.

محمد شکیبی‌نسب، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، با اشاره به نتایج سفر وزیر راه و شهرسازی به قزاقستان اعلام کرد که توسعه همکاری‌های دریایی، بندری و لجستیکی میان تهران و آستانه در دستور کار قرار گرفته است. به گفته وی، راه‌اندازی خطوط منظم کشتیرانی در دریای خزر، تسهیل فرآیندهای گمرکی و همچنین تبادل الکترونیکی اسناد حمل از مهم‌ترین محورهای توافقات میان دو کشور به شمار می‌رود.

وی با تشریح جایگاه راهبردی قزاقستان در شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای اظهار کرد: این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود، از شرق از طریق بندر خشک خارگوس به چین و از غرب از طریق بنادر اکتائو و کوریک به اروپا، ایران و سایر بازارهای منطقه متصل است و به یکی از مراکز مهم لجستیکی اوراسیا تبدیل شده است.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی افزود که در جریان این سفر، ظرفیت‌های تجاری و حمل‌ونقلی بنادر اکتائو و کوریک مورد ارزیابی قرار گرفت و راهکارهای افزایش مبادلات میان این بنادر و بنادر شمالی ایران بررسی شد.

شکیبی‌نسب یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در مذاکرات را تسهیل فرآیند ترخیص کالاهای ایرانی در بنادر قزاقستان عنوان کرد و گفت دو طرف بر کاهش موانع اداری و افزایش سرعت خروج کالاها تأکید داشته‌اند.

او همچنین به چالش کاهش سطح آب دریای خزر اشاره کرد و گفت کشورهای ساحلی در حال بررسی تشکیل یک کنسرسیوم مشترک برای پایش مستمر این روند و تدوین راهکارهای مقابله با آثار آن هستند.

به گفته وی، ایجاد خطوط منظم کشتیرانی میان بنادر اکتائو و کوریک و بنادر شمالی ایران از دیگر محورهای اصلی مذاکرات بود که با استقبال طرفین همراه شد و در بسیاری از موارد توافقات لازم حاصل شد.

شکیبی‌نسب با تأکید بر نقش بخش خصوصی در توسعه روابط دریایی و بندری دو کشور اظهار کرد: رفع موانع سرمایه‌گذاری و تسهیل فعالیت فعالان اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز رشد قابل توجه همکاری‌های مشترک در سال‌های آینده باشد.

وی همچنین از توسعه سرمایه‌گذاری‌های مشترک خبر داد و گفت در حالی که طرف قزاقستانی در حال نهایی‌سازی قرارداد احداث یک مرکز لجستیکی در بندر شهید رجایی است، مقامات قزاق نیز از حضور سرمایه‌گذاران ایرانی در بنادر اکتائو و کوریک استقبال کرده‌اند.

بر اساس توافقات انجام‌شده، قرار است اراضی و زیرساخت‌های مورد نیاز برای فعالیت بخش خصوصی ایران در بنادر قزاقستان فراهم شود تا همکاری‌های اقتصادی دو کشور به شکل متوازن و دوطرفه گسترش یابد.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی در پایان از توافق برای توسعه تبادل الکترونیکی اسناد حمل خبر داد و گفت اسنادی نظیر بارنامه دریایی و مانیفست به‌صورت دیجیتال میان دو کشور مبادله خواهد شد. این اقدام ضمن کاهش زمان تشریفات گمرکی، هزینه‌های حمل‌ونقل را کاهش داده و رقابت‌پذیری مسیر ترانزیتی ایران و قزاقستان را افزایش خواهد داد.