تحولی نوین در نظام بازنشستگی؛ گامی بلند برای تقویت معیشت و پایداری صندوق‌ها

دولت با هدف بهبود وضعیت معیشتی کارکنان پس از دوران اشتغال و همچنین تقویت بنیه مالی صندوق‌های بازنشستگی، لایحه مهمی را به تصویب رساند. این مصوبه که به اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری مربوط می‌شود، گامی اساسی در جهت همسان‌سازی حقوق و کاهش شکاف درآمدی میان شاغلان و بازنشستگان محسوب می‌شود. هیئت دولت در تاریخ ۲۵ آبان‌ماه، این لایحه اصلاحی را تأیید کرد تا مسیر برای ارتقاء سطح رفاه بازنشستگان هموار شود.

توسعه دامنه مشمولان کسور بازنشستگی

یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری که این مصوبه به دنبال دارد، تغییر مبنای محاسبه کسور بازنشستگی است. بر اساس متن فعلی ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری، ملاک محاسبه کسور و در نهایت حقوق بازنشستگی، صرفاً حقوق ثابت به همراه فوق‌العاده‌های مستمر و فوق‌العاده مندرج در بند «۱۰» ماده ۶۸ این قانون است. این محدودیت موجب می‌شد بخش قابل توجهی از دریافتی ماهانه کارمندان که به صورت مزایای غیرمستمر پرداخت می‌شود، در زمان بازنشستگی نادیده گرفته شده و به این ترتیب، حقوق بازنشستگی فرد دچار کاهش شدیدی نسبت به دوران اشتغال گردد.

جزئیات شمول اضافه‌کار و مزایای دیگر

با تصویب لایحه جدید، چندین مورد از پرداخت‌های غیرمستمر که تا پیش از این از شمول کسور بازنشستگی مستثنی بودند، به دایره شمول اضافه شدند. این مزایا شامل موارد کلیدی زیر هستند:

• فوق‌العاده مناطق کمترتوسعه‌یافته و بدآب‌وهوا: این امتیازات منطقه‌ای اکنون در محاسبات آتی بازنشستگی دخیل خواهند بود.

• اضافه‌کار: یکی از پررنگ‌ترین تغییرات، مشمول کسور شدن مبلغ اضافه‌کار دریافتی کارکنان است.

• حق‌التدریس غیرموظف: دریافتی‌های مرتبط با تدریس مازاد بر وظیفه اصلی معلمان و اعضای هیأت علمی نیز به مبنای کسور اضافه می‌شود.

• نوبت‌کاری (شیفت کاری).

• بخش‌هایی از پرداخت‌های رفاهی به کارکنان.

این اقدام نه تنها به نفع حقوق آتی کارکنان است، بلکه با گسترش مبنای کسور، منابع پایدار و حیاتی صندوق‌های بازنشستگی را نیز به طور مستقیم تقویت خواهد کرد.

هماهنگی با قانون کار و تضمین پایداری مالی

معاون رئیس‌جمهور، آقای رفیع‌زاده، در تشریح ابعاد این مصوبه تأکید کرد که تصویب نهایی این لایحه در مجلس شورای اسلامی، موجب ایجاد هماهنگی و همسانی بیشتر میان کارکنان تابع قانون مدیریت خدمات کشوری و مشمولان قانون کار خواهد شد. در حال حاضر، بسیاری از موارد مانند اضافه‌کار در مشمولان قانون کار، به نحوی در محاسبات بازنشستگی لحاظ می‌شوند، اما این همسانی در قوانین مدیریت خدمات کشوری وجود نداشت.

ایشان همچنین خاطرنشان کردند که این اصلاحات، نیاز به تدوین و اجرای پی‌درپی قوانین حمایتی موردی و مشابه را در آینده کاهش می‌دهد و مهم‌تر از آن، پایداری بلندمدت مالی صندوق‌های بازنشستگی را تضمین می‌کند. این امر یک راهبرد اقتصادی و اجتماعی است که ضمن کاهش اختلاف فاحش بین دریافتی دوران کار و بازنشستگی، ثبات مالی سازمان‌های بیمه‌گر اجتماعی را نیز هدف قرار داده است.

تذکر برای کارمندان فعلی تأمین اجتماعی:

کارمندانی که مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری هستند اما از نظر بیمه و بازنشستگی تابع مقررات صندوق تأمین اجتماعی بوده‌اند و در گذشته کسور بازنشستگی بابت مزایای غیرمستمر آنان کسر شده است، مطابق قانون مختار خواهند بود. آن‌ها می‌توانند کسورات پرداخت شده (اعم از سهم کارمند و کارفرما) را به صورت یکجا از سازمان تأمین اجتماعی دریافت کنند و یا بنا به درخواست خود، متناسب با سال‌های پرداخت کسور، آن مبالغ را در محاسبه حقوق بازنشستگی آتی خود لحاظ نمایند.