خیال تولیدکنندگان از خوراک دام راحت شد؛ ذخایر نهاده دامی پاسخگوی نیاز کشور است

تأمین پایدار نهاده‌های دامی یکی از مهم‌ترین ارکان امنیت غذایی کشور به شمار می‌رود؛ زیرا تولید محصولاتی مانند گوشت قرمز، مرغ، تخم‌مرغ و فرآورده‌های لبنی به‌طور مستقیم به دسترسی مستمر به خوراک دام، طیور و آبزیان وابسته است. بررسی آخرین آمارها و اظهارات مسئولان و فعالان این حوزه نشان می‌دهد که در حال حاضر نه‌تنها کمبودی در تأمین نهاده‌های دامی وجود ندارد، بلکه میزان ذخایر موجود در بنادر، گمرکات و انبارها نیز پاسخگوی نیاز ماه‌های آینده کشور است.

به گفته کارشناسان، حتی در شرایط دشوار اخیر و هم‌زمان با تنش‌های منطقه‌ای نیز روند تأمین نهاده‌های دامی بدون وقفه ادامه داشت و دولت نیازی به استفاده از ذخایر راهبردی خود پیدا نکرد. این موضوع نشان‌دهنده عملکرد مناسب شبکه تأمین و مدیریت واردات کالاهای اساسی در ماه‌های گذشته است.

سهم ۱۸ میلیون تنی نهاده‌های دامی از واردات کالاهای اساسی

برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای سال جاری نشان می‌دهد مجموع واردات کالاهای اساسی کشور حدود ۲۲ میلیون تن برآورد شده که نزدیک به ۱۸ میلیون تن آن به نهاده‌های دامی اختصاص دارد. ارزش گردش مالی این بخش نیز حدود ۸ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

بر اساس سیاست‌های پدافند غیرعامل و اسناد بالادستی کشور، تنوع‌بخشی به مسیرهای واردات کالاهای اساسی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش ریسک و جلوگیری از ایجاد وابستگی مورد توجه قرار گرفته است. به همین دلیل طی سال‌های اخیر واردات نهاده‌های دامی از مسیرهای مختلف شمالی و جنوبی انجام شده تا در صورت بروز اختلال در یک مسیر، روند تأمین کشور متوقف نشود.

واردات از شرکت‌های آمریکایی موضوع تازه‌ای نیست

در روزهای گذشته، انتشار برخی اخبار درباره واردات محصولات کشاورزی از شرکت‌های آمریکایی واکنش‌هایی را به همراه داشت. با این حال بررسی سوابق تجاری کشور نشان می‌دهد خرید غلات و نهاده‌های دامی از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی که منشأ آمریکایی دارند، موضوع جدیدی نیست و در دولت‌های مختلف سابقه داشته است.

کارشناسان معتقدند آنچه اهمیت دارد، وابسته نبودن به یک کشور یا یک مسیر تأمین است. از نگاه فعالان این حوزه، تمرکز واردات بر یک مبدا می‌تواند امنیت غذایی کشور را با مخاطره مواجه کند؛ بنابراین تنوع در منابع تأمین باید همچنان حفظ شود.

معاون وزیر جهاد کشاورزی: هیچ نگرانی بابت تأمین نهاده وجود ندارد

محمدرضا طلایی، معاون بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، با تأکید بر وضعیت مطلوب بازار نهاده‌های دامی اعلام کرد تولیدکنندگان در حال حاضر دغدغه‌ای برای تأمین خوراک دام و طیور ندارند و تمرکز آن‌ها صرفاً بر تولید است.

به گفته وی، عرضه نهاده‌هایی مانند ذرت و کنجاله سویا در سامانه بازارگاه بیش از میزان تقاضاست و رقابت میان عرضه‌کنندگان باعث شده این محصولات با قیمت‌های مناسبی در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد.

طلایی همچنین اعلام کرد سهمیه واحدهای تولیدی در سامانه بازارگاه تا پایان تیر و در برخی موارد تا پایان مرداد بارگذاری شده و تولیدکنندگان می‌توانند نیاز خود را برای ماه‌های آینده نیز از هم‌اکنون تأمین کنند. به اعتقاد او، این شرایط آرامش بیشتری را در فضای تولید ایجاد کرده و امکان افزایش بهره‌وری و بهبود راندمان واحدهای تولیدی را فراهم می‌کند.

حذف ارز ترجیحی؛ گامی برای شفافیت بازار و کاهش قاچاق

محمدرضا کلامی، دبیر اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور، حذف ارز ترجیحی را یکی از عوامل مؤثر در شفاف‌تر شدن بازار دانست و گفت پس از اجرای این سیاست، علاوه بر کاهش مصرف ناشی از افت قدرت خرید، زمینه خروج غیرقانونی کالا نیز تا حد زیادی از بین رفته است.

وی با اشاره به نیاز ماهانه کشور به واردات حدود ۱.۸ تا ۱.۹ میلیون تن کالای اساسی اظهار کرد از ابتدای سال تاکنون حدود ۳.۷ میلیون تن انواع کالاهای اساسی شامل گوشت، گندم، برنج، شکر خام، حبوبات و نهاده‌های دامی وارد کشور شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۸۰۰ هزار تن کاهش داشته است.

کلامی در عین حال هشدار داد که ادامه تأخیر در پرداخت مطالبات ارزی واردکنندگان می‌تواند در آینده روند تأمین کالا را با چالش روبه‌رو کند؛ زیرا بخش خصوصی در حال حاضر با حاشیه سود بسیار پایین یا حتی زیان فعالیت می‌کند.

تنوع مسیرهای واردات؛ مهم‌ترین راهکار حفظ امنیت غذایی

دبیر اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور با اشاره به الگوی واردات سال‌های اخیر گفت سالانه کشور به حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیون تن ذرت، ۴.۳ میلیون تن کنجاله سویا و ۶.۵ میلیون تن جو نیاز دارد که بخشی از جو در داخل تولید و مابقی از طریق واردات تأمین می‌شود.

وی افزود طی پنج سال گذشته حدود ۷۰ درصد واردات ذرت از مبادی شمالی و ۳۰ درصد از مسیرهای جنوبی انجام شده است. همچنین بخش عمده واردات جو نیز از مسیر شمال صورت می‌گیرد، در حالی که بیش از ۹۰ درصد دانه سویا و کنجاله سویا از بنادر جنوبی وارد کشور می‌شود.

به گفته کلامی، در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر و هم‌زمان با افزایش ریسک حمل‌ونقل دریایی، واردکنندگان برای جلوگیری از ایجاد اختلال، بخشی از واردات سویا و کنجاله را از مسیرهای شمالی انجام دادند؛ اقدامی که موجب شد نیازی به استفاده از ذخایر راهبردی کشور ایجاد نشود.

وی همچنین درباره واردات ذرت از آمریکا توضیح داد که ایالات متحده با تولید سالانه حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تن ذرت، بزرگ‌ترین تولیدکننده این محصول در جهان محسوب می‌شود و طبیعی است که بسیاری از کشورهای دنیا بخشی از نیاز خود را از شرکت‌های فعال این کشور تأمین کنند. به گفته او، در تجارت بین‌المللی معیار اصلی، کیفیت، قیمت و امنیت تأمین کالا است، نه صرفاً کشور مبدأ.

فدراسیون طیور: ذخایر فعلی پاسخگوی حداقل سه ماه آینده است

سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور، نیز وضعیت بازار نهاده‌های دامی را متعادل توصیف کرد و گفت در حال حاضر میزان عرضه ذرت و کنجاله سویا در سامانه بازارگاه از تقاضای موجود بیشتر است. کاهش قدرت خرید و محدودیت نقدینگی مرغداران نیز باعث شده بازار به تعادل برسد.

وی تأکید کرد با توجه به حجم نهاده‌های موجود در بنادر، اسکله‌ها، گمرکات و انبارهای کشور، حداقل تا سه ماه آینده هیچ مشکلی در تأمین خوراک مورد نیاز صنعت طیور وجود نخواهد داشت.

طلاکش با اشاره به کاهش قیمت ذرت و کنجاله سویا نسبت به ماه گذشته افزود نیاز ماهانه صنعت طیور به حدود ۶۰۰ هزار تن ذرت و ۲۵۰ هزار تن کنجاله سویا می‌رسد و میزان عرضه فعلی از این ارقام فراتر است.

او در عین حال نسبت به تأخیر طولانی‌مدت در پرداخت مطالبات واردکنندگان هشدار داد و تأکید کرد در صورت ادامه این روند، توان مالی فعالان بخش خصوصی کاهش یافته و در بلندمدت ممکن است روند تأمین نهاده‌های دامی با مشکلاتی روبه‌رو شود.

در مجموع، ارزیابی مسئولان و فعالان صنعت دام و طیور نشان می‌دهد بازار نهاده‌های دامی در شرایط باثباتی قرار دارد و ذخایر موجود پاسخگوی نیاز کشور است. با این حال کارشناسان تأکید می‌کنند حفظ تنوع مبادی وارداتی و حمایت از واردکنندگان، دو عامل کلیدی برای استمرار امنیت غذایی و جلوگیری از بروز چالش‌های احتمالی در آینده خواهد بود.