نیروگاه زمینگرمایی مشکینشهر؛ آغاز فصل تازه تولید برق پاک با انرژی اعماق زمین
بهرهبرداری از نخستین فاز نیروگاه زمینگرمایی مشکینشهر را میتوان یکی از مهمترین اتفاقات صنعت برق ایران در سالهای اخیر دانست؛ پروژهای که پس از بیش از سه دهه تلاش، سرانجام وارد مدار تولید شد و میتواند مسیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشور را متحول کند. یک کارشناس حوزه انرژی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه […]
بهرهبرداری از نخستین فاز نیروگاه زمینگرمایی مشکینشهر را میتوان یکی از مهمترین اتفاقات صنعت برق ایران در سالهای اخیر دانست؛ پروژهای که پس از بیش از سه دهه تلاش، سرانجام وارد مدار تولید شد و میتواند مسیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشور را متحول کند.
یک کارشناس حوزه انرژی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به اهمیت این پروژه اظهار کرد که نیروگاههای زمینگرمایی از جمله منابع تولید برق پاک و تجدیدپذیر هستند و با استفاده از گرمای طبیعی موجود در اعماق زمین، انرژی الکتریکی تولید میکنند. به گفته او، منبع اصلی این نیروگاهها حرارت ناشی از سنگهای بسیار داغ و مواد مذاب موجود در لایههای زیرین زمین است که بهعنوان یک منبع دائمی انرژی مورد استفاده قرار میگیرد.
نخستین نیروگاه زمینگرمایی ایران پس از ۳۰ سال به بهرهبرداری رسید
کفشکنان با بیان اینکه فناوری نیروگاههای زمینگرمایی در زمره پیچیدهترین فناوریهای حوزه انرژی قرار دارد، گفت کشورهای مختلف سالهاست از این ظرفیت برای تولید برق استفاده میکنند. در ایران نیز عملیات اجرای پروژه زمینگرمایی مشکینشهر در استان اردبیل حدود ۳۰ سال پیش آغاز شد و در نهایت فاز نخست این نیروگاه با ظرفیت ۵ مگاوات، در اول مرداد ۱۴۰۵ به بهرهبرداری رسید.
وی افزود ظرفیت نهایی این نیروگاه ۳۰ مگاوات پیشبینی شده است و راهاندازی نخستین واحد ۵ مگاواتی، نقطه عطفی در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر کشور محسوب میشود. همچنین تجربه حاصل از اجرای این مرحله میتواند روند تکمیل فازهای بعدی را تسریع کند.
این کارشناس تأکید کرد که طراحی، ساخت و راهاندازی این نیروگاه با تکیه بر توان متخصصان داخلی انجام شده و از پروژههای شاخص دانشبنیان کشور به شمار میرود.
نیروگاه زمینگرمایی چگونه برق تولید میکند؟
به گفته کفشکنان، فرآیند تولید برق در نیروگاههای زمینگرمایی شامل پنج مرحله اصلی است. در گام نخست، بخار یا آب بسیار داغ از اعماق زمین استخراج میشود. این کار یا از طریق انتقال مستقیم بخار و آب موجود در مخزن زمینگرمایی انجام میشود یا با تزریق آب به لایههای داغ زمین و بازگشت آن بهصورت بخار تحت فشار.
در مرحله بعد، بخار از آب جدا شده یا آب داغ به بخار تبدیل میشود. سپس بخار وارد توربین شده و انرژی حرارتی آن به انرژی مکانیکی تبدیل میشود. در ادامه، توربین ژنراتور را به حرکت درمیآورد و برق تولید میشود.
مرحله پایانی که یکی از ویژگیهای مهم این فناوری به شمار میرود، «تزریق مجدد» سیال است. در این بخش، آب یا بخار سردشده دوباره به مخزن زمینگرمایی بازگردانده میشود تا ضمن حفظ فشار مخزن، چرخه تولید انرژی نیز بهصورت پایدار ادامه پیدا کند.
مزیت نیروگاههای زمینگرمایی نسبت به انرژی خورشیدی و بادی
این کارشناس با اشاره به مزایای نیروگاههای زمینگرمایی نسبت به سایر منابع تجدیدپذیر گفت نیروگاههای فسیلی با انتشار آلایندههای زیستمحیطی، چالشهای فراوانی ایجاد میکنند و به همین دلیل توسعه انرژیهای پاک ضروری است. با این حال، نیروگاههای خورشیدی و بادی نیز محدودیتهایی دارند.
وی توضیح داد ضریب ظرفیت نیروگاههای خورشیدی معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ درصد است و تولید برق آنها به میزان تابش خورشید وابسته است؛ بنابراین در شب یا روزهای ابری، امکان تولید مستمر برق وجود ندارد. همچنین نیروگاههای بادی نیز با ضریب ظرفیت ۳۰ تا ۵۰ درصد، به شدت وزش باد وابسته هستند و همواره قادر به تولید برق پایدار نیستند.
کفشکنان تأکید کرد نیروگاههای زمینگرمایی با ضریب ظرفیت نزدیک به ۹۰ درصد، قابلیت تولید برق بهصورت شبانهروزی را دارند و به دلیل دسترسی دائمی به گرمای اعماق زمین، یکی از پایدارترین منابع انرژی تجدیدپذیر محسوب میشوند.
هزینه ساخت نیروگاه زمینگرمایی؛ سرمایهگذاری بالا، هزینه تولید کمتر
به گفته این کارشناس، اجرای پروژههای زمینگرمایی به سرمایهگذاری اولیه قابلتوجهی نیاز دارد، اما در بلندمدت هزینه تولید هر کیلوواتساعت برق کاهش پیدا میکند و اختلاف هزینه آن با سایر نیروگاههای تجدیدپذیر چندان چشمگیر نیست.
وی یکی از مهمترین موانع توسعه این فناوری را طولانی بودن فرآیند اجرا دانست و گفت پیش از آغاز حفاری، انجام مطالعات دقیق زمینشناسی ضروری است. همچنین عملیات حفاری با ریسک بالایی همراه است، زیرا دستیابی به دما و فشار مناسب برای بهرهبرداری در هر مخزن زمینگرمایی شرایط متفاوتی دارد.
مشکینشهر؛ مناسبترین منطقه ایران برای توسعه انرژی زمینگرمایی
کفشکنان با اشاره به ظرفیتهای طبیعی مشکینشهر اظهار کرد وجود چشمههای آب گرم و منابع غنی زمینگرمایی، این منطقه را به نخستین گزینه برای اجرای چنین پروژهای تبدیل کرده است. به گفته وی، بخشهایی از رشتهکوه زاگرس نیز ظرفیت مناسبی برای توسعه نیروگاههای زمینگرمایی دارند.
وی همچنین به چالشهای فنی این نیروگاهها اشاره کرد و گفت تجهیزات مورد استفاده باید در برابر خوردگی مقاومت بسیار بالایی داشته باشند، زیرا آبهای معدنی و گازهای استخراجشده از اعماق زمین حاوی املاح خورنده هستند و استفاده از فناوریهای پیشرفته در طراحی تجهیزات را ضروری میکنند.
توسعه نیروگاههای زمینگرمایی نیازمند حمایت دولت است
این کارشناس در پایان راهاندازی نخستین نیروگاه زمینگرمایی ایران را نتیجه بیش از ۳۰ سال تلاش متخصصان داخلی دانست و تأکید کرد که توسعه این فناوری بدون حمایت و سرمایهگذاری دولت دشوار خواهد بود.
وی افزود فناوری زمینگرمایی هنوز به گستردگی نیروگاههای خورشیدی توسعه پیدا نکرده، اما در بسیاری از کشورهای جهان تحقیقات گستردهای برای افزایش بهرهبرداری از این منبع انرژی در حال انجام است. به گفته او، استفاده از فناوریهای نوین مشابه روشهای استخراج نفت شیل میتواند امکان بهرهبرداری از انرژی زمینگرمایی را در مناطق بیشتری فراهم کند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید