نوسازی ناوگان حملونقل عمومی؛ اسقاط ۷۰۰ هزار خودرو و موتورسیکلت فرسوده در دستور کار ۱۴۰۶
بیش از ۱۴ میلیون وسیلهنقلیه فرسوده در جادهها و خیابانهای کشور تردد میکنند؛ رقمی که هم سلامت شهروندان را تهدید میکند و هم مصرف سوخت را بهشدت بالا میبرد. در همین راستا، ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده برنامهای بلندپروازانه برای خروج سالانه ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت از چرخه مصرف تدوین کرده […]
بیش از ۱۴ میلیون وسیلهنقلیه فرسوده در جادهها و خیابانهای کشور تردد میکنند؛ رقمی که هم سلامت شهروندان را تهدید میکند و هم مصرف سوخت را بهشدت بالا میبرد. در همین راستا، ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده برنامهای بلندپروازانه برای خروج سالانه ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت از چرخه مصرف تدوین کرده است؛ برنامهای که موفقیت آن به شرط تزریق منابع مالی کافی و تأمین یکمیلیونو۷۰۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت جدید از مسیر تولید داخلی و واردات گره خورده است.
ظرفیت اسقاط در ایران؛ کمبود زیرساخت نیست، کمبود بودجه است
برخلاف تصور رایج، ایران از نظر زیرساخت اسقاط و بازیافت خودرو با بنبست مواجه نیست. به گفته محمدصادق حاتمی، رئیس ستاد نوسازی ناوگان، هماکنون ۲۲۰ مرکز اسقاط فعال در سراسر کشور وجود دارد که توانایی پردازش بیش از یکمیلیونو۴۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال را دارا هستند. به بیان دیگر، گلوگاه اصلی نه در تعداد مراکز، بلکه در تأمین اعتبارات لازم و تسریع فرآیند جایگزینی ناوگان نهفته است.
کارنامه اسقاط از سال ۱۳۸۵ تا امروز
نگاهی به آمارهای تجمیعی نشان میدهد از سال ۱۳۸۵ تاکنون، نزدیک به دومیلیونو۶۷۰ هزار دستگاه وسیلهنقلیه در کشور از رده خارج شدهاند. نکته قابلتوجه آنکه بیش از ۶۸۰ هزار دستگاه از این تعداد — یعنی بیش از یکچهارم کل اسقاطهای دو دهه اخیر — تنها در سه سال گذشته و در دوران مدیریت کنونی وزارت صنعت، معدن و تجارت محقق شده است. این شتابگیری نسبی، هرچند امیدوارکننده است، اما همچنان با فاصلهای معنادار از حجم واقعی ناوگان فرسوده کشور روبهروست.
ابعاد بحران فرسودگی ناوگان؛ از سواری تا موتورسیکلت
بررسی ترکیب ناوگان فرسوده، عمق چالش را آشکارتر میکند. بر پایه آخرین دادههای رسمی، حدود یکمیلیونو۹۰۰ هزار خودروی سواری، ۷۰۰ هزار دستگاه وانت و رقم خیرهکننده ۱۱.۳ میلیون موتورسیکلت فرسوده در کشور فعال هستند. در بخش حملونقل سنگین نیز بیش از ۱۱۴ هزار کامیون و کشنده از مرز فرسودگی عبور کردهاند که تقریباً ۱۶ هزار دستگاه از آنها عمری بالاتر از ۵۰ سال دارند و عملاً به منابع متحرک آلودگی تبدیل شدهاند.
نوسازی ناوگان حملونقل عمومی؛ تهران، اصفهان و مشهد در خط مقدم
در پانزدهمین نشست کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا، طرح جامع نوسازی ناوگان حملونقل عمومی با تمرکز بر سه کلانشهر تهران، اصفهان و مشهد به تصویب رسید. محورهای اصلی این طرح شامل جایگزینی تاکسیهای فرسوده با خودروهای برقی، هیبریدی و دوگانهسوز و همچنین نوسازی موتورسیکلتهای فعال در پلتفرمهای حملونقل اینترنتی با مدلهای برقی و بنزینی کممصرف است.
اولویتبندی هوشمند بر پایه شاخصهای زیستمحیطی
انتخاب شهرهای هدف بر اساس مجموعهای از معیارهای کمی صورت گرفته است. سهم ناوگان فرسوده از کل ناوگان شهری، سرانه مصرف سوخت، شاخص آلایندگی، جمعیت تحتتأثیر، ضریب مواجهه شهروندان با آلودگی هوا و سهم منابع متحرک در انتشار آلایندهها، مهمترین متغیرهایی هستند که در رتبهبندی شهرها لحاظ شدهاند. بر همین مبنا، تهران، اصفهان و مشهد بهعنوان نخستین مقاصد اجرای طرح برگزیده شدهاند و پس از طی مراحل اداری، عملیات اجرایی آغاز خواهد شد.
چالش تأمین مالی؛ حلقه مفقوده نوسازی ناوگان
با وجود تدوین برنامههای عملیاتی و وجود ظرفیت فنی کافی، مسئله تأمین اعتبارات مالی همچنان جدیترین مانع بر سر راه نوسازی ناوگان به شمار میرود. به اذعان رئیس ستاد نوسازی، بدون تخصیص کامل منابع موردنیاز، دستیابی به هدف اسقاط ۷۰۰ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۶ دور از انتظار خواهد بود و فرآیند جایگزینی ناوگان با کُندی مواجه میشود.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید