ماینرهای غیرمجاز چگونه به شبکه برق و اقتصاد کشور فشار وارد میکنند؟
شناسایی و جمعآوری ۴۵ مزرعه استخراج غیرمجاز رمزارز در استان تهران، بار دیگر موضوع مصرف بالای برق دستگاههای ماینر و پیامدهای فعالیت غیرقانونی این تجهیزات را در کانون توجه قرار داده است. برآوردها نشان میدهد تجهیزات استخراج رمزارز در ایران سالانه حدود ۸.۴۶ میلیارد کیلوواتساعت برق مصرف میکنند؛ رقمی که در دوره اوج مصرف میتواند […]
شناسایی و جمعآوری ۴۵ مزرعه استخراج غیرمجاز رمزارز در استان تهران، بار دیگر موضوع مصرف بالای برق دستگاههای ماینر و پیامدهای فعالیت غیرقانونی این تجهیزات را در کانون توجه قرار داده است. برآوردها نشان میدهد تجهیزات استخراج رمزارز در ایران سالانه حدود ۸.۴۶ میلیارد کیلوواتساعت برق مصرف میکنند؛ رقمی که در دوره اوج مصرف میتواند فشار بیشتری بر شبکه برق وارد کند.
استخراج رمزارز به دلیل فعالیت شبانهروزی دستگاههای ماینر، از جمله مصارف قابلتوجه برق محسوب میشود. در شرایطی که شبکه برق کشور با ناترازی میان تولید و مصرف مواجه است، فعالیت مزارع غیرمجاز و استفاده بدون مجوز از برق، علاوه بر افزایش بار شبکه، هزینههایی را نیز به منابع عمومی تحمیل میکند.
کشف ۴۵ مزرعه غیرمجاز رمزارز در تهران
محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، با اشاره به اقدامات انجامشده برای شناسایی مراکز استخراج غیرمجاز، اعلام کرده است که تعدادی از این مزارع در کارگاهها و مراکز صنعتی متروکه فعالیت داشتند. پس از شناسایی، برق این مراکز قطع و پرونده تخلفات برای رسیدگی قضایی به مراجع مربوطه ارسال شده است.
بر اساس آمار اعلامشده، از ابتدای سال جاری تاکنون ۴۵ مزرعه استخراج غیرمجاز رمزارز در استان تهران شناسایی شده و ۸۸۱ دستگاه ماینر غیرمجاز از این مراکز جمعآوری شده است.
محمودی همچنین گفته است جمعآوری این تجهیزات از مصرف ماهانه بیش از ۲ میلیون و ۱۵۶ هزار کیلوواتساعت برق جلوگیری کرده است. این میزان مصرف، بر اساس برآورد شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، با مصرف ماهانه برق حدود ۷ هزار و ۱۸۹ خانوار در فصل گرم سال برابری میکند.
به گفته مسئولان صنعت برق، جلوگیری از مصرف غیرقانونی برق توسط ماینرها میتواند یکی از اقدامات مؤثر برای مدیریت بار شبکه باشد؛ بهویژه در دورهای که تقاضای برق افزایش پیدا میکند و ظرفیت شبکه تحت فشار قرار میگیرد.
با این حال، برای سنجش دقیق اثر این اقدامات، صرفاً تعداد دستگاههای کشفشده کافی نیست. میزان کاهش واقعی مصرف برق، وضعیت بار شبکه در مناطق محل فعالیت این مراکز و استمرار کاهش مصرف پس از جمعآوری تجهیزات نیز باید بررسی شود.

استخراج غیرمجاز رمزارز چه سهمی در ناترازی برق دارد؟
موضوع مصرف برق ماینرها تنها به آمار کشفیات محدود نمیشود. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «برآورد تأثیر استخراج رمزارزها بر مصرف برق کشور»، تأثیر استخراج رمزارز بر مصرف انرژی و ناترازی شبکه برق را بررسی کرده است.
بر اساس برآوردهای این گزارش، مجموع توان مصرفی تجهیزات استخراج رمزارز در کشور به حدود ۱۲۰۰ مگاوات میرسد. میزان مصرف سالانه این تجهیزات نیز حدود ۸.۴۶ میلیارد کیلوواتساعت برآورد شده است.
مطابق این بررسی، استخراج غیرمجاز رمزارز را نمیتوان عامل اصلی ناترازی برق کشور دانست؛ با این حال، این فعالیت در ماههای گرم سال سهم قابلتوجهی از کسری انرژی را به خود اختصاص میدهد. برآورد انجامشده نشان میدهد استخراج غیرمجاز میتواند حدود ۱۴ درصد از کسری ماهانه انرژی برق کشور در این دوره را شامل شود؛ رقمی معادل مصرف سالانه حدود ۲.۵ میلیون خانوار.
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس همچنین هزینه ناشی از تأمین سوخت مایع و گاز مورد نیاز برای جبران این میزان مصرف را حدود ۱.۵ میلیارد دلار در سال برآورد کرده است. این ارقام نشان میدهد فعالیت غیرمجاز ماینرها، اگرچه تنها یکی از عوامل مؤثر بر ناترازی برق است، اما نمیتوان اثر آن بر شبکه و هزینههای تأمین انرژی را نادیده گرفت.
ماینرهای غیرمجاز چه فشاری به شبکه برق وارد میکنند؟
فعالیت تعداد زیادی دستگاه استخراج در یک منطقه میتواند در صورت عبور مصرف از ظرفیت مجاز انشعاب یا تجهیزات محلی، پیامدهای فنی مختلفی ایجاد کند. افزایش بار روی ترانسفورماتورها و کابلها، بیشتر شدن تلفات شبکه و افزایش احتمال اختلال در برقرسانی به سایر مشترکان از جمله این پیامدهاست.
این مسئله در دوره اوج مصرف اهمیت بیشتری پیدا میکند. دستگاههای استخراج معمولاً بهصورت مستمر فعالیت دارند و برخلاف برخی مصارف خانگی یا تجاری، مصرف برق آنها میتواند در طول شبانهروز نسبتاً پایدار باقی بماند.
از سوی دیگر، زمانی که مصرف برق به شکل غیرقانونی و خارج از الگوهای ثبتشده انجام شود، برنامهریزی شرکتهای برق برای مدیریت بار دشوارتر خواهد شد. در شرایط کمبود تولید یا افزایش ناگهانی تقاضا، اطلاع دقیق از محل و میزان مصرف برای تصمیمگیری درباره نحوه توزیع برق اهمیت زیادی دارد.
هزینه اقتصادی برقدزدی ماینرها برای کشور
پیامد استخراج غیرمجاز رمزارز تنها به فشار فنی بر شبکه محدود نمیشود. زمانی که تجهیزات استخراج از برق بدون مجوز یا با روشهای غیرقانونی استفاده میکنند، بخشی از هزینه انرژی مصرفشده عملاً به منابع عمومی منتقل میشود.
به همین دلیل، مقابله با این پدیده علاوه بر جنبه فنی، ابعاد اقتصادی نیز دارد. کاهش مصارف غیرمجاز میتواند به کنترل بخشی از تقاضای برق، کاهش فشار بر شبکه و جلوگیری از تحمیل هزینههای اضافی برای تأمین انرژی کمک کند.
البته نمیتوان همه هزینههای ناترازی برق را به استخراج رمزارز نسبت داد. رشد مصرف، محدودیت ظرفیت تولید، فرسودگی بخشی از زیرساختها، تلفات شبکه و سایر عوامل نیز در شکلگیری ناترازی نقش دارند و برای حل این مشکل باید مجموعهای از سیاستها بهصورت همزمان اجرا شود.
چگونه میتوان مزارع غیرمجاز رمزارز را شناسایی کرد؟
شناسایی ماینرهای غیرمجاز نیازمند ترکیبی از پایش دادههای مصرف، بررسیهای فنی و بازرسی میدانی است. کنتورهای هوشمند میتوانند در این زمینه نقش مهمی داشته باشند؛ زیرا تحلیل الگوهای مصرف برق و شناسایی رفتارهای غیرعادی میتواند برخی نقاط مشکوک را برای بررسی بیشتر مشخص کند.
بررسی سابقه مصرف مشترکان، مقایسه میزان مصرف در دورههای مختلف و انجام بازرسی از مراکز مشکوک نیز از دیگر روشهایی است که میتواند روند شناسایی مزارع غیرمجاز را تسهیل کند.
با این حال، مصرف بالای برق بهتنهایی نمیتواند اثباتکننده فعالیت غیرقانونی ماینرها باشد. تشخیص تخلف باید بر اساس بررسی فنی، شواهد معتبر و مستندات قانونی انجام شود تا مصارف مشروع نیز به اشتباه در زمره فعالیتهای غیرمجاز قرار نگیرند.
مقابله با ماینرهای غیرمجاز کافی نیست
اگرچه جمعآوری دستگاههای استخراج غیرمجاز میتواند بخشی از بار شبکه را کاهش دهد، اما این اقدام بهتنهایی راهحل ناترازی برق کشور نیست. برای مدیریت پایدار شبکه، مقابله با مصارف غیرقانونی باید در کنار سیاستهایی مانند افزایش بهرهوری انرژی، مدیریت مصرف، توسعه ظرفیت تولید برق و تقویت زیرساختهای انتقال و توزیع دنبال شود.
از سوی دیگر، ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول نیز نباید صرفاً بر اساس تعداد مزارع شناساییشده یا تعداد دستگاههای جمعآوریشده انجام شود. میزان کاهش واقعی مصرف برق، جلوگیری از بازگشت تخلفات و تداوم نتایج حاصل از اقدامات نظارتی، معیارهای مهمتری برای سنجش اثربخشی این سیاستها هستند.
در نهایت، استخراج غیرمجاز رمزارز را میتوان یکی از عوامل تشدیدکننده فشار بر شبکه برق دانست، نه علت اصلی تمام مشکلات صنعت برق. مدیریت این پدیده زمانی میتواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که شناسایی و برخورد با مصارف غیرقانونی، همزمان با اصلاح ساختار مصرف و تقویت ظرفیت تولید و زیرساختهای شبکه دنبال شود.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید